جیپیاس چطور کار ميکنه؟
برای حل این مشکل، ارتش امریکا دست به کار شد و 27 تا ماهواره درست کرد و به مدار زمین فرستاد. از این ماهواره ها 24 تا در حال کار هستن و 3 تا به حالت استندبای قرار دارن که اگه یکی از اون 24 تا خراب شد بلافاصله بتونن یه ماهواره دیگه جایگزینش کنن. نحوه قرارگیری ماهواره ها طوری طراحی شده که در هر نقطه از کره زمین در هر زمان دست کم 4 ماهواره قابل دسترسی هستن.
ما برای دسترسی به ماهواره ها نیازمند به یه دستگاه گیرنده هستیم که یه چیزی شبیه یه آتاری دستیه یعنی یه کم از موبایل بزرگتره. به این دستگاه هم جی پی اس میگن و تو همین ایران هم از مغازه هایی که وسایل و دوربینای نقشه برداری میفروشن قابل خریده و قیمتش هم بسته به مدل فکر کنم بین 60 تا 200 هزار تومنه. از جی پی اس معمولا تو سازمان زمین شناسی، نقشه برداری و شرکت نفت بیشتر از جاهای دیگه استفاده میشه. کلا هر کسی که با عملیات صحرایی سر و کار داره این دستگاه هم براش واجبه.
برای درک طرز کار این وسیله باید یه مثال بزنیم. فرض کنین شما یهو از آسمون بیفتین وسط یه بیابون برهوت و اصلا ندونین کجا هستین. اگه از شانستون یه نفر پیدا بشه و بگه شما مثلا در فاصله 50 کیلومتری اهواز هستین این یعنی که اگه یه دایره به شعاع 50 کیلومتر دور اهواز بکشیم شما روی یکی از نقاط اون قرار دارین.
حالا اگه کارتون از خوش شانسی هم بگذره و یه نفر دیگه بیاد و به شما بگه که شما در فاصله 30 کیلومتری آبادان هستین این همون معنای قبلی رو میده. با ترکیب این دو و از اونجا که دو دایره همدیگه رو حداکثر در دو نقطه قطع میکنن بنابراین شما بالاخره در یکی از این دو نقطه قرار دارین. حالا اگه دیگه خیلی خرشانس باشین و یکی دیگه یه فاصله دیگه از یه نقطه دیگه رو هم به شما بگه اونوقت دیگه میتونین بگین اون نقطه که روش ایستادین دقیقا کجاست.
سیستم جی پی اس هم دقیقا همینطوره با این تفاوت که بجای دایره از کره استفاده میکنه. اون گیرنده میتونه با اندازه گیری فاصله از حداقل سه ماهواره که جاشون دقیقا مشخصه محل خودشو روی زمین نشون بده. این گیرنده به کمک سیگنالهای رادیویی فرکانس بالا که با سرعت نور از ماهواره ها ساطع میشه میتونه محل و فاصله خودشو با اونا تعیین کنه. اگه فرض کنیم هم گیرنده و هم ماهواره در یک لحظه با هم شروع به ارسال یه علائم خاصی بکنن لذا بر حسب زمان تاخیر دریافت علائم از ماهواره به گیرنده و میزان سرعت نور، میشه فاصله رو پیدا کرد.
اما از اونجا که سرعت نور خیلی زیاده اگه بخوایم این مدت زمان تاخیر رو دقیق بدست بیاریم باید هم تو هر گیرنده و هم تو هر ماهواره یه ساعت اتمی با دقت یک میلیونیم ثانیه قرار بدیم. با توجه به اینکه قیمت یه دونه ساعت اتمی 100 میلیون تومنه حتما قبول میکنین که اگه این طرح اجرا میشد اونوقت هیچ الاغی حاضر به خریدن دستگاه جی پی اس نمیشد و همه ترجیح میدادن تو بیابون آواره بشن ولی یه همچین پولی ندن. حالا ببینین دانشمندای امریکایی چه راه حلی برای ما پیدا کردن.
راه حل اینه که این خرج رو خود ارتش امریکا متقبل شده و تو هر ماهواره یه ساعت اتمی هم کار گذاشته ولی تو گیرنده ها فقط یه ساعت کوارتز معمولی هست منتها هر گیرنده بصورت مدام ساعت خودشو بکمک سیگنالهای دریافتی با ساعت ماهواره ها چک و تصحیح میکنه. محل هر ماهواره هم در هر زمان از قبل تا سالها بعد بدست اومده و تو حافظه گیرنده ها قرار داده شده و تازه از طریق سیگنالهای خود ماهواره ها هم به گیرنده ها اعلام میشه. البته گاهی یک خطاهایی به علت تاثیر یونوسفر روی امواج و امثالهم وجود داره لذا یه سیستم جدیدتری به اسم DGPS اختراع شده که در اون یه ایستگاه زمینی هم وجود داره که دستگاه گیرنده خودشو با اون هم کالیبره میکنه و لذا این دیگه دقتش خیلی بالاست.
اصلی ترین داده ای که هر دستگاه جی پی اس به شما میده طول و عرض جغرافیایی محل ایستادنتونه. ارتفاع رو هم ممکنه بده. تو بعضی مدلا میشه نقشه محل رو وارد حافظه شون کرد و روی نقشه به شما محل ایستادنتون رو نشون میده. در مدلای پیشرفته تر، حرکت شما توسط جی پی اس تعقیب میشه. در نتیجه یه سری اطلاعات دیگه هم به شما میده.
مثلا میشه در حالی که تو ماشین نشستین و حرکت میکنین از اون به عنوان کیلومترشمار ماشین استفاده کنین. فاصله مستقیم بین نقطه شروع حرکت و نقطه فعلی رو هم نشون میده. سرعت حرکت ماشین رو هم خیلی دقیقتر از خود ماشین محاسبه میکنه و میانگین هم میگیره و حتی میتونه تخمین بزنه با سرعت فعلی کی به نقطه بعدی که براش مشخص کردین میرسین. از این آخری معلوم میشه که این دستگاهها قابلیت ورود داده رو هم دارن.
یه حافظه تو دستگاه تعبیه شده که شما میتونین طول و عرض جغرافیایی هر نقطه رو تو اون ذخیره کنین. مثلا یه سری نقطه رو میتونین به اسم ((بهترین محلهای شکار گربه ماهی)) و دیگری رو به اسم ((محل گنجهای راکام سرخ)) و امثالهم نامگذاری کنین. میشه کل اطلاعات نقاط رو در یه مسیر به ترتیب ذخیره و در برگشت مجددا از اونا استفاده کرد. ضمن اینکه این گیرنده ها به کامپیوتر هم وصل میشن و میشه اطلاعاتشونو رو هارد کامپیوتر ریخت و با نرم افزار کلی کار باشون انجام داد. از تو این قسمت سایت ناسا میشه نمایندگی جی پی اس رو تو هر کشور پیدا کرد. مثلا ایشون نماینده ایرانه.
سيستم تعيين موقعيت و ردياب خودرو به دو صورت online و offline وجود دارد كه تفاوتشون در اينه كه در سيستم offline شما مي تونين مسيري رو كه خودروهاتون طي كردن رو مشاهده كنيد ولي در سيستم online در حقيقت عمليات جايابي انجام ميگيره و شما موقعيت خودروهارو خواهيد داشت .
در بخش online از 3 بستر بيسيم ، شبكه موبايل و ماهواره ميتوان استفاده كرد
تجهيزات بخش online به دو قسمت تقسيم ميشود :
تجهيزات بخش خودروئي :
1- گيرنده GPS كه وسيله اي است براي دريافت سيگنالها از 24 ماهواره تا موقعيت را به صورت طول و عرض جغرافيايي و ارتفاع از سطح دريا مشخص كند و اطلاعات را به ترمينال جاياب منتقل مي نمايد .
2- ترمينال جاياب : در بستر بيسيم اطلاعات دريافتي از دستگاه GPS را توسط بيسيم به مركز كنترل منتقل مي شوند ، در بستر موبايل اطلاعات GPS اطلاعات از طريق SMS و يا DATA به مركز مخابره مي گردد ، در استفاده از بستر ماهواره اي اطلاعات از طريق آنتن ماهواره خودرو به ماهواره و از آنجا به مركز مخابره مي شود .
تجهيزات بخش مركز :
1- ترمينال شبكه : كه وظيفه آن دريافت اطلاعات خودروها و انتقال آن به كامپيوتر مي باشد
2- نرم افزار جاياب : اين نرم افزار در دفتر مركزي با پردازش اطلاعات دريافتي علاوه بر نمايش مسير حركت و موقعيت روي نقشه مواردي چون : سرعت متوسط ، انحراف از مسير تعيين شده ، آدرس يابي و تقاطع يابي را نشان مي دهد
نظر یک دوست:
سيستم تعيين موقعيت و ردياب خودرو به دو صورت online و offline وجود دارد كه تفاوتشون در اينه كه در سيستم offline شما مي تونين مسيري رو كه خودروهاتون طي كردن رو مشاهده كنيد ولي در سيستم online در حقيقت عمليات جايابي انجام ميگيره و شما موقعيت خودروهارو خواهيد داشت .
در بخش online از 3 بستر بيسيم ، شبكه موبايل و ماهواره ميتوان استفاده كرد
تجهيزات بخش online به دو قسمت تقسيم ميشود :
تجهيزات بخش خودروئي :
1- گيرنده GPS كه وسيله اي است براي دريافت سيگنالها از 24 ماهواره تا موقعيت را به صورت طول و عرض جغرافيايي و ارتفاع از سطح دريا مشخص كند و اطلاعات را به ترمينال جاياب منتقل مي نمايد .
2- ترمينال جاياب : در بستر بيسيم اطلاعات دريافتي از دستگاه GPS را توسط بيسيم به مركز كنترل منتقل مي شوند ، در بستر موبايل اطلاعات GPS اطلاعات از طريق SMS و يا DATA به مركز مخابره مي گردد ، در استفاده از بستر ماهواره اي اطلاعات از طريق آنتن ماهواره خودرو به ماهواره و از آنجا به مركز مخابره مي شود .
تجهيزات بخش مركز :
1- ترمينال شبكه : كه وظيفه آن دريافت اطلاعات خودروها و انتقال آن به كامپيوتر مي باشد
2- نرم افزار جاياب : اين نرم افزار در دفتر مركزي با پردازش اطلاعات دريافتي علاوه بر نمايش مسير حركت و موقعيت روي نقشه مواردي چون : سرعت متوسط ، انحراف از مسير تعيين شده ، آدرس يابي و تقاطع يابي را نشان مي دهد