احتمال از هم پاشيدن منظومهي شمسي پيش از مرگ خورشيد
 |
احتمال از هم پاشيدن منظومهي شمسي پيش از مرگ خورشيد زندگي بر روي زمين چگونه پايان مييابد؟ البته پاسخ معلوم نيست٬ اما دو مطالعهي جديد، برخوردي با عطارد يا مريخ را پيشبيني ميكنند كه ميتواند پيش از آنكه خورشيد به غولي قرمز بدل شود و سياره را در تقريبا 5 ميليارد سال برشته كند٬ زندگي بر روي زمين را به سرنوشتي شوم دچار كند. |
زمين در آيندهي خود امكان برخورد با عطارد يا مريخ را خواهد داشت.
زندگي بر روي زمين چگونه پايان مييابد؟ البته پاسخ معلوم نيست٬ اما دو مطالعهي جديد، برخوردي با عطارد يا مريخ را پيشبيني ميكنند كه ميتواند پيش از آنكه خورشيد به غولي قرمز بدل شود و سياره را در تقريبا 5 ميليارد سال برشته كند٬ زندگي بر روي زمين را به سرنوشتي شوم دچار كند.
اين مطالعات نشان ميدهند كه سيارات منظومهي شمسي به چرخش حول خورشيد تا حداقل 40 ميليون سال به صورت پايدار ادامه خواهند داد. ولي پس از آن احتمال كمي (غير قابل صرف نظر) وجود دارد كه اوضاع به صورتي بسيار بد پيش خواهد رفت.
منظومهي شمسي در مقياس زماني انسانها به نظر ميرسد كه ساعتوار به طور منظم در حركت است اما آيزاك نيوتن 3 قرن پيش دريافت كه جاذبه گرانشي كه سيارات بر يكديگر اعمال ميكنند ميتواند٬ آنها را با گذشت زمان به خارج از مدارهاي خود متمايل كند. پيشبيني آنچه كه رخ خواهد داد به علت چند جسمي بودن مسئله بياندازه مورد سوال قرار ميگيرد. امروزه حتي خطاهاي كوچك در موقعيتهاي مشاهده شدهي سيارات ميتواند به عدم قطعيتهايي بسيار بزرگ در پيشبيني آينده تبديل شود. به همين علت اخترشناسان با اطمينان تنها خبر از ثابت بودن منظومهي شمسي براي 40 ميليون سال آينده را ميدهند.
اگرچه هيچ كس نميتواند با اطمينان از آنچه كه پس از آن رخ ميدهد بگويد٬ محاسبات جديد از اطلاعات كمي در آيندهاي دورتر خبر ميدهند. اين محاسبات نشان ميدهند كه با احتمال 1 تا 2 درصد مدار عطارد در طول 5 ميليارد سال آينده قطعا تغييرات عمدهاي را خواهد داشت. اين رويداد به متزلزل كردن سيارات دروني منظومهي شمسي ميانجامد و ميتواند به برخوردي فاجعهآميز بين زمين و مريخ يا عطارد منجر شود كه حيات موجود در آن زمان را نابود كند.
گرگوري لافلين، نويسندهي مشترك يكي از اين مطالعات در دانشگاه كاليفرنيا-سانتا كروز ميگويد:"براي مثال در برخوردي سنگين با مريخ تمامي حيات فوراً نابود ميشود و زمين با دماي يك ستارهي غول سرخ در حدود 1000 سال خواهد گداخت." ژاك لاسكار از رصدخانهي پاريس در فرانسه مطالعهي ديگري را تصويب كرد. وي 1001 شبيهسازي كامپيوتري از منظومهي شمسي را در گذر زمان با اندكي اختلاف در شرايط آغازين هر يك از سيارات برپايهي عدم قطعيت در مشاهدات به اجرا درآورد.
در 1 تا 2 درصد موارد٬ مدار عطارد با گذشت زمان و در اثر جاذبهي گرانشي مشتري بسيار كشيده شد. در اين موارد٬ مدار عطارد به خروج از مركز 0.6 يا بيشتر رسيد (خروج از مركز صفر به معناي يك دايرهي كامل است در حالي كه خروج از مركز 1 بيشترين كشيدگي ممكن را نشان ميدهد). قرار گرفتن عطارد در چنين مدار كشيدهاي٬ تاثير متقابل بين عطارد٬ زهره٬ مريخ و زمين را افزايش ميدهد. شيبهسازيهاي پيشين لاسكار نشان ميدهد كه چنين رويدادي تمامي منظومهي شمسي را آشفته ميكند. لافلين در گفتگو با نيوساينتيست گفت:" هنگامي كه خروج از مركز عطارد به حدود 0.6 افزايش مييابد٬ به محل تقاطع با مدار زهره نزديك ميشود".
عطارد و مريخ به هنگام متزلزل شدن منظومهي شمسي به دليل جرمهاي بهترتيب 6 و 11 درصد جرم زمين٬ دورتر پرتاب ميشوند٬ زيرا نسبتاً راحتتر حركت ميكنند. به حركت درآوردن زهره سختتر است زيرا جرمي معادل با 82 درصد جرم زمين را داراست. در يكي از شبيهسازيهاي لافلين و كنستانتين بتيگين از عطارد، پس از 1.3 ميليارد سال به سمت خورشيد پرتاب شد. در شبيهسازي ديگري مريخ پس از 820 ميليون سال از منظومهي شمسي به بيرون پرت شد و 40 ميليون سال پس از آن عطارد و زهره برخورد كردند. لافلين گفت: "تعداد زيادي از فجايعي كه ممكن است رخ دهد براي ما روشن شده است و در هر مورد٬ جزئيات اسفبار كاملا متفاوت هستند".
وحشتناكترين فاجعه براي زمين احتمال برخورد با عطارد يا مريخي عنان گسيخته است. نسبتا مشخص است كه مريخ با زمين چه ميتواند انجام دهد. اكثر دانشمندان بر اين باورند كه جسمي به اندازهي مريخ در ابتداي منظومهي شمسي به زمين برخورد كرده است و سرانجام از بقاياي اين برخورد ماه به وجود آمده است. زمين با اين برخورد با اقيانوسي از مذاب تا هزاران درجه گرم شده بود. لافلين افزود: "پاسخ آينده به چنين اتفاقي فاجعهآميز خواهد بود٬ اما 98 تا 99 درصد احتمال حركت ساعتوار منظومهي شمسي در 5 ميليارد سال آينده وجود دارد."
زندگي بر روي زمين چگونه پايان مييابد؟ البته پاسخ معلوم نيست٬ اما دو مطالعهي جديد، برخوردي با عطارد يا مريخ را پيشبيني ميكنند كه ميتواند پيش از آنكه خورشيد به غولي قرمز بدل شود و سياره را در تقريبا 5 ميليارد سال برشته كند٬ زندگي بر روي زمين را به سرنوشتي شوم دچار كند.
اين مطالعات نشان ميدهند كه سيارات منظومهي شمسي به چرخش حول خورشيد تا حداقل 40 ميليون سال به صورت پايدار ادامه خواهند داد. ولي پس از آن احتمال كمي (غير قابل صرف نظر) وجود دارد كه اوضاع به صورتي بسيار بد پيش خواهد رفت.
منظومهي شمسي در مقياس زماني انسانها به نظر ميرسد كه ساعتوار به طور منظم در حركت است اما آيزاك نيوتن 3 قرن پيش دريافت كه جاذبه گرانشي كه سيارات بر يكديگر اعمال ميكنند ميتواند٬ آنها را با گذشت زمان به خارج از مدارهاي خود متمايل كند. پيشبيني آنچه كه رخ خواهد داد به علت چند جسمي بودن مسئله بياندازه مورد سوال قرار ميگيرد. امروزه حتي خطاهاي كوچك در موقعيتهاي مشاهده شدهي سيارات ميتواند به عدم قطعيتهايي بسيار بزرگ در پيشبيني آينده تبديل شود. به همين علت اخترشناسان با اطمينان تنها خبر از ثابت بودن منظومهي شمسي براي 40 ميليون سال آينده را ميدهند.
اگرچه هيچ كس نميتواند با اطمينان از آنچه كه پس از آن رخ ميدهد بگويد٬ محاسبات جديد از اطلاعات كمي در آيندهاي دورتر خبر ميدهند. اين محاسبات نشان ميدهند كه با احتمال 1 تا 2 درصد مدار عطارد در طول 5 ميليارد سال آينده قطعا تغييرات عمدهاي را خواهد داشت. اين رويداد به متزلزل كردن سيارات دروني منظومهي شمسي ميانجامد و ميتواند به برخوردي فاجعهآميز بين زمين و مريخ يا عطارد منجر شود كه حيات موجود در آن زمان را نابود كند.
گرگوري لافلين، نويسندهي مشترك يكي از اين مطالعات در دانشگاه كاليفرنيا-سانتا كروز ميگويد:"براي مثال در برخوردي سنگين با مريخ تمامي حيات فوراً نابود ميشود و زمين با دماي يك ستارهي غول سرخ در حدود 1000 سال خواهد گداخت." ژاك لاسكار از رصدخانهي پاريس در فرانسه مطالعهي ديگري را تصويب كرد. وي 1001 شبيهسازي كامپيوتري از منظومهي شمسي را در گذر زمان با اندكي اختلاف در شرايط آغازين هر يك از سيارات برپايهي عدم قطعيت در مشاهدات به اجرا درآورد.
در 1 تا 2 درصد موارد٬ مدار عطارد با گذشت زمان و در اثر جاذبهي گرانشي مشتري بسيار كشيده شد. در اين موارد٬ مدار عطارد به خروج از مركز 0.6 يا بيشتر رسيد (خروج از مركز صفر به معناي يك دايرهي كامل است در حالي كه خروج از مركز 1 بيشترين كشيدگي ممكن را نشان ميدهد). قرار گرفتن عطارد در چنين مدار كشيدهاي٬ تاثير متقابل بين عطارد٬ زهره٬ مريخ و زمين را افزايش ميدهد. شيبهسازيهاي پيشين لاسكار نشان ميدهد كه چنين رويدادي تمامي منظومهي شمسي را آشفته ميكند. لافلين در گفتگو با نيوساينتيست گفت:" هنگامي كه خروج از مركز عطارد به حدود 0.6 افزايش مييابد٬ به محل تقاطع با مدار زهره نزديك ميشود".
عطارد و مريخ به هنگام متزلزل شدن منظومهي شمسي به دليل جرمهاي بهترتيب 6 و 11 درصد جرم زمين٬ دورتر پرتاب ميشوند٬ زيرا نسبتاً راحتتر حركت ميكنند. به حركت درآوردن زهره سختتر است زيرا جرمي معادل با 82 درصد جرم زمين را داراست. در يكي از شبيهسازيهاي لافلين و كنستانتين بتيگين از عطارد، پس از 1.3 ميليارد سال به سمت خورشيد پرتاب شد. در شبيهسازي ديگري مريخ پس از 820 ميليون سال از منظومهي شمسي به بيرون پرت شد و 40 ميليون سال پس از آن عطارد و زهره برخورد كردند. لافلين گفت: "تعداد زيادي از فجايعي كه ممكن است رخ دهد براي ما روشن شده است و در هر مورد٬ جزئيات اسفبار كاملا متفاوت هستند".
وحشتناكترين فاجعه براي زمين احتمال برخورد با عطارد يا مريخي عنان گسيخته است. نسبتا مشخص است كه مريخ با زمين چه ميتواند انجام دهد. اكثر دانشمندان بر اين باورند كه جسمي به اندازهي مريخ در ابتداي منظومهي شمسي به زمين برخورد كرده است و سرانجام از بقاياي اين برخورد ماه به وجود آمده است. زمين با اين برخورد با اقيانوسي از مذاب تا هزاران درجه گرم شده بود. لافلين افزود: "پاسخ آينده به چنين اتفاقي فاجعهآميز خواهد بود٬ اما 98 تا 99 درصد احتمال حركت ساعتوار منظومهي شمسي در 5 ميليارد سال آينده وجود دارد."
+ نوشته شده در جمعه ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۷ ساعت 13:1 توسط مصطفی
|